การใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัย ซึ่งอาจถือได้ว่าเป็นการใช้ชีวิตในสังคมอีกรูปแบบหนึ่งที่มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการพบปะ ปฏิสัมพันธ์ ตลอดจนการรู้จักปรับตัวเพื่อที่ให้สามารถดำรงหรือดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข ในช่วงการปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัยนี้ หลายคนสามารถที่จะปรับตัวได้เป็นอย่างดี แต่อีกหลายคนมีปัญหาในการใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัย โดยนิสิตหลายคนยังไม่สามารถหาทางออกให้กับตนเองได้ ไม่กล้าที่จะเข้าไปพบปรึกษากับอาจารย์ หรือบุคคลอื่น อาจเนื่องด้วยภาวะ สถานะที่แตกต่างหรืออาจจะด้วยเหตุผลหลายประการ ดังนั้นเพื่อนนิสิต รุ่นพี่จึงมีส่วนอย่างมากในการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน การแนะนำรุ่นน้อง ตลอดจนการมีเวลาได้มีโอกาสพบปะพูดคุย การได้ทำกิจกรรมร่วมกัน ซึ่งอาจเป็นส่วนหนึ่งในการได้แลกเปลี่ยนการใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัยอย่างถูกต้องเหมาะสม ในด้านคุณธรรม และจริยธรรม อีกทั้งเป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างสัมพันธ์อันดีจิตสำนึกที่ดีในการร่วมมือร่วมใจของการทำกิจกรมด้านต่าง ๆ ในภายหน้า อันอาจนำมาสู่การเป็นแรงผลักดัน การขับเคลื่อนทางสังคมให้มีการพัฒนาในการทำกิจการเพื่อส่วนรวม สังคม ที่ดีอย่างมีเหตุผล ควบคู่กับการศึกษาทางด้านวิชาการ
ชีวิตในรั้วมหาวิทยาลัยนับเป็นช่วงชีวิตหนึ่งที่เราจะได้เรียนรู้การใช้ชีวิตในอีกด้านหนึ่ง ซึ่งมีความเป็นอิสระทั้งด้านเวลา การแสดงความคิดเห็น การร่วมกิจกรรมต่าง ๆ เป็นโอกาสสำคัญในการเตรียมความพร้อมเพื่อเข้าสู่วัยการทำงานในอนาคต ซึ่งทำให้ตัวเราซึ่งเป็นนักศึกษาต้องเรียนรู้ในการปรับตัวเพื่อรองรับกับการใช้ชีวิตในรูปแบบใหม่ซึ่งแตกต่างจากการเรียนในโรงเรียน
การใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัยจะประสบความสำเร็จหรือไม่นั้น ส่วนหนึ่งมาจากลักษณะชีวิตส่วนตัวของเราเองว่า จะเอื้อต่อการประสบความสำเร็จมากเพียงไร ดังนั้นในที่นี้จึงขอแนะแนวทางที่ช่วยส่งเสริมให้นักศึกษาใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัยได้อย่างประสบความสำเร็จ
ฝึกเรียนรู้ด้วยตนเอง
การเรียนการสอนในระดับปริญญาตรีนั้นมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อให้นักศึกษามีความรู้แตกฉานลึกซึ้งในสาขาวิชาที่เรียน ดังนั้นจึงมีการกำหนดเวลาเรียนในห้องเรียนน้อย เพื่อเปิดโอกาสให้นักศึกษาใช้เวลาที่เหลือในการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง นอกจากนี้วิธีการเรียนการสอนในห้องยังส่งเสริมหลักการดังกล่าวข้างต้น เช่น การสอนโดยเน้นการอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็น โดยอาจารย์ทำหน้าที่สรุปแก่นสาระความรู้หลักของแต่ละรายวิชา นักศึกษาทำหน้าที่ศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมในรายละเอียดปลีกย่อยของเนื้อหา การมอบหมายให้นักศึกษาทำรายงานเพิ่มเติมเป็นอีกวิธีหนึ่งในการเรียนการสอนที่ส่งเสริมหลักการเรียนรู้ด้วยตนเองเช่นกัน ดังนั้นหากนักศึกษาคนใดมีความใฝ่รู้และพยายามศึกษาด้วยตนเองมาก ระดับความลึกซึ้งในสาระความรู้ของแต่ละรายวิชาก็จะมากขึ้นตามไปด้วย
การพัฒนาทักษะโดยการศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมด้วยตัวเอง รักการเรียนรู้ส่วนตัว กระตือรือร้นและขวนขวายในการเรียนรู้เสมอ และเปิดใจยอมรับฟังแลกเปลี่ยนความคิดกับผู้อื่น นับว่าเป็นนิสัยหนึ่งที่จะช่วยให้นักศึกษาเกิดความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในความรู้ได้
ฝึกยั้งคิดก่อนตัดสินใจ
ในหลายครอบครัวเมื่อลูกเป็นนักศึกษาในระดับอุดมศึกษาแล้วพ่อแม่มักจะยอมให้ลูกได้ดูแลรับผิดชอบตนเองมากขึ้น มีอิสระในการคิดและตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ มากขึ้น ซึ่งหากนักศึกษาสามารถจัดการตนเองได้อย่างดีนั้นจะช่วยให้ตนเองเป็นผู้ใหญ่มากขึ้น ในทางกลับกัน หากนักศึกษาใช้ชีวิตที่อิสระมากขึ้นแต่ขาดการยั้งคิด ขาดความรับผิดชอบทั้งต่อตนเองและพ่อแม่ผู้ปกครอง จะทำให้เสี่ยงต่อการเดินในทางที่ผิด เสียเวลาในช่วงชีวิตหนึ่งไปโดยไม่สามารถเรียกกลับคืนมาได้อีก บางเส้นทางอาจส่งผลเป็นอันตรายต่ออนาคตอย่างที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงแก้ไขได้
ดังนั้นนักศึกษาจึงควรเตือนตัวเองเสมอว่าสิ่งต่าง ๆ ที่ทำจะส่งผลต่ออนาคตระยะยาวของนักศึกษาเอง รวมถึงส่งผลต่อพ่อแม่ผู้ปกครองไม่มากก็น้อย ในการใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัยนั้นนักศึกษาจึงต้องมีสติและมีความรับผิดชอบต่อตนเองอย่างมาก ไม่ทำตามความคึกคะนองโดยไม่มองถึงผลที่จะตามมาในการกระทำนั้น ๆ ตลอดจนต้องเรียนรู้ที่จะคบเพื่อนที่ดี ชักชวนกันทำสิ่งที่ดี และเรียนรู้ที่จะปรึกษาอาจารย์ในปัญหาที่เผชิญอยู่ เพื่อขอคำแนะนำและความช่วยเหลืออย่างถูกวิธี
ฝึกสร้างวินัยรับผิดชอบ
การเรียนในระดับอุดมศึกษาเป็นการก่อร่างสร้างนิสัยความรับผิดชอบส่วนตัวแก่นักศึกษา เพราะรูปแบบการเรียนการสอน ระบบอาจารย์ที่ปรึกษา ต่างเน้นให้นักศึกษาถูกฝึกฝนให้รับผิดชอบในหน้าที่ของตนอย่างเต็มที่ โดยต้องจัดระบบ วางตารางเวลาในการเรียน การอ่านหนังสือ การทำรายงาน การค้นคว้าหาข้อมูลเพิ่มเติม เพื่อลงลึกในรายละเอียดที่เราสนใจในแต่ละวิชา และนอกจากจัดเวลาสำหรับการเรียนแล้ว ยังต้องแบ่งเวลาสำหรับการทำกิจกรรมกับเพื่อน ๆ ในมหาวิทยาลัย และแบ่งเวลาสำหรับครอบครัวด้วย แต่ที่สำคัญที่สุด คือ ต้องควบคุมตนเองให้สามารถทำตามแผนที่ได้ตั้งเป้าไว้ด้วย เคยมีผู้กล่าวไว้ว่าความสำเร็จมิได้ขึ้นอยู่กับความรู้ ความสามารถเพียงอย่างเดียว แต่สิ่งสำคัญกว่าที่ช่วยพัฒนาชีวิตเราอย่างถาวร คือ ลักษณะชีวิตที่ดี ฉะนั้นหากนักศึกษาอยากก้าวไปข้างหน้าด้วยความมั่นคง ก็ควรรู้จักปรับตัวทั้งในด้านความคิด สติปัญญา และลักษณะนิสัยที่ดี หวังว่าแนวทางที่กล่าวมาข้างต้นนี้จะมีส่วนช่วยกระตุ้นให้นักศึกษาพัฒนาตนเองไปสู่ความสำเร็จได้อีกทางหนึ่ง
ชีวิตในรั้วมหาวิทยาลัยนับเป็นช่วงชีวิตหนึ่งที่เราจะได้เรียนรู้การใช้ชีวิตในอีกด้านหนึ่ง ซึ่งมีความเป็นอิสระทั้งด้านเวลา การแสดงความคิดเห็น การร่วมกิจกรรมต่าง ๆ เป็นโอกาสสำคัญในการเตรียมความพร้อมเพื่อเข้าสู่วัยการทำงานในอนาคต ซึ่งทำให้ตัวเราซึ่งเป็นนักศึกษาต้องเรียนรู้ในการปรับตัวเพื่อรองรับกับการใช้ชีวิตในรูปแบบใหม่ซึ่งแตกต่างจากการเรียนในโรงเรียน
การใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัยจะประสบความสำเร็จหรือไม่นั้น ส่วนหนึ่งมาจากลักษณะชีวิตส่วนตัวของเราเองว่า จะเอื้อต่อการประสบความสำเร็จมากเพียงไร ดังนั้นในที่นี้จึงขอแนะแนวทางที่ช่วยส่งเสริมให้นักศึกษาใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัยได้อย่างประสบความสำเร็จ
ฝึกเรียนรู้ด้วยตนเอง
การเรียนการสอนในระดับปริญญาตรีนั้นมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อให้นักศึกษามีความรู้แตกฉานลึกซึ้งในสาขาวิชาที่เรียน ดังนั้นจึงมีการกำหนดเวลาเรียนในห้องเรียนน้อย เพื่อเปิดโอกาสให้นักศึกษาใช้เวลาที่เหลือในการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง นอกจากนี้วิธีการเรียนการสอนในห้องยังส่งเสริมหลักการดังกล่าวข้างต้น เช่น การสอนโดยเน้นการอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็น โดยอาจารย์ทำหน้าที่สรุปแก่นสาระความรู้หลักของแต่ละรายวิชา นักศึกษาทำหน้าที่ศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมในรายละเอียดปลีกย่อยของเนื้อหา การมอบหมายให้นักศึกษาทำรายงานเพิ่มเติมเป็นอีกวิธีหนึ่งในการเรียนการสอนที่ส่งเสริมหลักการเรียนรู้ด้วยตนเองเช่นกัน ดังนั้นหากนักศึกษาคนใดมีความใฝ่รู้และพยายามศึกษาด้วยตนเองมาก ระดับความลึกซึ้งในสาระความรู้ของแต่ละรายวิชาก็จะมากขึ้นตามไปด้วย
การพัฒนาทักษะโดยการศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมด้วยตัวเอง รักการเรียนรู้ส่วนตัว กระตือรือร้นและขวนขวายในการเรียนรู้เสมอ และเปิดใจยอมรับฟังแลกเปลี่ยนความคิดกับผู้อื่น นับว่าเป็นนิสัยหนึ่งที่จะช่วยให้นักศึกษาเกิดความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในความรู้ได้
ฝึกยั้งคิดก่อนตัดสินใจ
ในหลายครอบครัวเมื่อลูกเป็นนักศึกษาในระดับอุดมศึกษาแล้วพ่อแม่มักจะยอมให้ลูกได้ดูแลรับผิดชอบตนเองมากขึ้น มีอิสระในการคิดและตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ มากขึ้น ซึ่งหากนักศึกษาสามารถจัดการตนเองได้อย่างดีนั้นจะช่วยให้ตนเองเป็นผู้ใหญ่มากขึ้น ในทางกลับกัน หากนักศึกษาใช้ชีวิตที่อิสระมากขึ้นแต่ขาดการยั้งคิด ขาดความรับผิดชอบทั้งต่อตนเองและพ่อแม่ผู้ปกครอง จะทำให้เสี่ยงต่อการเดินในทางที่ผิด เสียเวลาในช่วงชีวิตหนึ่งไปโดยไม่สามารถเรียกกลับคืนมาได้อีก บางเส้นทางอาจส่งผลเป็นอันตรายต่ออนาคตอย่างที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงแก้ไขได้
ดังนั้นนักศึกษาจึงควรเตือนตัวเองเสมอว่าสิ่งต่าง ๆ ที่ทำจะส่งผลต่ออนาคตระยะยาวของนักศึกษาเอง รวมถึงส่งผลต่อพ่อแม่ผู้ปกครองไม่มากก็น้อย ในการใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัยนั้นนักศึกษาจึงต้องมีสติและมีความรับผิดชอบต่อตนเองอย่างมาก ไม่ทำตามความคึกคะนองโดยไม่มองถึงผลที่จะตามมาในการกระทำนั้น ๆ ตลอดจนต้องเรียนรู้ที่จะคบเพื่อนที่ดี ชักชวนกันทำสิ่งที่ดี และเรียนรู้ที่จะปรึกษาอาจารย์ในปัญหาที่เผชิญอยู่ เพื่อขอคำแนะนำและความช่วยเหลืออย่างถูกวิธี
ฝึกสร้างวินัยรับผิดชอบ
การเรียนในระดับอุดมศึกษาเป็นการก่อร่างสร้างนิสัยความรับผิดชอบส่วนตัวแก่นักศึกษา เพราะรูปแบบการเรียนการสอน ระบบอาจารย์ที่ปรึกษา ต่างเน้นให้นักศึกษาถูกฝึกฝนให้รับผิดชอบในหน้าที่ของตนอย่างเต็มที่ โดยต้องจัดระบบ วางตารางเวลาในการเรียน การอ่านหนังสือ การทำรายงาน การค้นคว้าหาข้อมูลเพิ่มเติม เพื่อลงลึกในรายละเอียดที่เราสนใจในแต่ละวิชา และนอกจากจัดเวลาสำหรับการเรียนแล้ว ยังต้องแบ่งเวลาสำหรับการทำกิจกรรมกับเพื่อน ๆ ในมหาวิทยาลัย และแบ่งเวลาสำหรับครอบครัวด้วย แต่ที่สำคัญที่สุด คือ ต้องควบคุมตนเองให้สามารถทำตามแผนที่ได้ตั้งเป้าไว้ด้วย เคยมีผู้กล่าวไว้ว่าความสำเร็จมิได้ขึ้นอยู่กับความรู้ ความสามารถเพียงอย่างเดียว แต่สิ่งสำคัญกว่าที่ช่วยพัฒนาชีวิตเราอย่างถาวร คือ ลักษณะชีวิตที่ดี ฉะนั้นหากนักศึกษาอยากก้าวไปข้างหน้าด้วยความมั่นคง ก็ควรรู้จักปรับตัวทั้งในด้านความคิด สติปัญญา และลักษณะนิสัยที่ดี หวังว่าแนวทางที่กล่าวมาข้างต้นนี้จะมีส่วนช่วยกระตุ้นให้นักศึกษาพัฒนาตนเองไปสู่ความสำเร็จได้อีกทางหนึ่ง
